5N1K HABER

Kanserde Erken Tanı ve Genetik Araştırmalar

Kanser tedavisi, kanser belirtileri, kanser türleri, kanser belirtileri, kanser çeşitleri, kanser nedir nasıl oluşur, kanser nasıl oluşur, kanser nedenleri Kimler kanser genetiği konsültasyonu almalıdır? Kanser en sık görülen ve en ağır seyreden hastalıklardan birisidir. Özellikle gelişmiş toplumlarda ölümlerin %20’den fazlasından sorumludur. Kanser, bazen hiç belirti ve bulgu vermeden ilerleyebilir ve her organ veya dokudan köken […]

Kanserde Erken Tanı ve Genetik Araştırmalar
08 Ocak 2015 - 23:27 'de eklendi ve 279 kez görüntülendi.

Kanser tedavisi, kanser belirtileri, kanser türleri, kanser belirtileri, kanser çeşitleri, kanser nedir nasıl oluşur, kanser nasıl oluşur, kanser nedenleri

Kimler kanser genetiği konsültasyonu almalıdır?

Kanser en sık görülen ve en ağır seyreden hastalıklardan birisidir. Özellikle gelişmiş toplumlarda ölümlerin %20’den fazlasından sorumludur. Kanser, bazen hiç belirti ve bulgu vermeden ilerleyebilir ve her organ veya dokudan köken alabilir. Köken aldığı yere ve tümörün cinsine göre de belirtiler farklılık oluşturur.

Kanser yeni doğmuş bir bebekte de görülebilmekle birlikte yaş ilerlemesine paralel olarak görülme sıklığı artan bir hastalıktır. Doğumdan itibaren 15 yaşına kadar olarak kabul edebileceğimiz çocukluk dönemi boyunca kanser ile karşı karşıya kalma riski yaklaşık 1/500’dür. Ülkemizde çocukluk çağı yaş grubunda her yıl yaklaşık 2000-2500 yeni kanser olgusu beklenmektedir.

Global olarak bugün yaklaşık 25.000.000 kanserli vardır.

Dünyada her yıl 11.000.000 kişi kansere yakalanmaktadır. 2020 yılında bu rakam her yıl için 16 milyona ulaşacaktır. Bunlarında üçte ikisi gelişmekte olan ülkelerde olacaktır. Her yıl 7.000.000 kişi ise kanserden ölmektedir. 2020 yılında kadar bu rakam yılda 10.000.000’u geçecektir. Dünyada her yıl 160.000 çocuk kansere yakalanmaktadır. Bunların 90.000’i ölmektedir. Türkiye’de ise her yıl 150.000 kişi kansere yakalanmaktadır.

Aslında kanserlerin %80’ini erken tanı ve önleyici tedavi ile kurtarmak mümkündür.

Birçok kişi, kanserin insanlarda rasgele oluştuğuna inanır. Ama bu her zaman için doğru değildir. Kalıtsal veya genetik faktörler de bireyin kanser olma riskini artırır. İnsanlar sık sık şundan bahseder: “Kanser vakaları benim ailemde yaygın”. Bu tespit şaşırtıcı değildir çünkü zaten her üç insandan bir tanesi hayat döngüleri boyunca kanser tanısı alacaktır. Halbuki, kanser tanısı almış bireylerin sadece yaklaşık %10’u kalıtsal geçişli kansere yakalanmaktadır. Kalıtsal kanser, kansere yatkınlık sağlayan genetik bilgilerdeki değişikliklerden kaynaklanmaktadır. Bu değişiklikler, aileler içinde nesilden nesile geçmektedir. Bu değişikliklere sahip bireylerin kanser geliştirme ihtimalleri artmıştır ve bu kişiler yatkınlıklarını çocuklarına da genler yoluyla aktarabilirler. Örneğin brca1 geninde belirli mutasyon (genetik bozukluk) olan bireyde meme kanseri görülme riski % 85’e kadar çıkmaktadır. Bu risk erken tanı ve önleyici tedavinin ne kadar önemli olduğunu açıklar.

Kanser yaygın bir hastalıktır. Yine de, bazı insanların kanser geliştirme riskleri diğerlerine göre daha yüksektir. Bazı ailelerde menopoz öncesi meme kanseri, beyin tümörleri, kemik tümörleri, akciğer tümörleri, yumuşak doku tümörleri, prostat ya da troid tümörleri daha sık görülür. Yapılan çalışmalarda bu ailelerin bir kısmında genetik şifreyi kontrol eden genlerde bir bozukluk saptanmıştır. Normalde hücre bölünmesi sırasında genetik şifrede bir bozukluk olursa bu genler aracılığı ile hücre bölünmesi durdurulur. Bozukluk tamir edilirse bölünme devam eder, aksi halde yani bozukluk tamir edilemiyorsa hücre intihara sevk edilir. İşte bu kontrol genleri ile ilgili bir bozukluk varsa kanser gelişme riski artar. Bu tür ailelerde çocukluk yaş grubunda kanser gelişme riski normale göre 20 kat kadar artmıştır. Bu durum, belki de aile içinde nesilden nesile geçen genetik değişikliklere bağlıdır. Kalıtımla kazanılmış genetik değişiklikler, tüm kanserlerin %10’undan sorumludurlar. Genetik teknolojilerde meydana gelen hızlı ilerlemeler bu değişikliklerin tesbitine imkan vermektedir. Hastanın kişisel ve aile hikayesinin dikkatli bir denetimi, kanserin aileniz içerisinde kalıtsal olup olmadığı konusunda karar verilmesine ve genetik test yaptırmanın gerekli olup olmadığını anlamaya yardım edecektir.

Ailede görülen kanserlerin kalıtsal olduğuna nasıl karar verilir? Risk faktörleri nelerdir?

– Kanserin ortalamadan daha erken bir yaşta görülmesi (Özellikle 50 yaşından önce)
– Kanserin ailede birden fazla jenerasyonda görülmesi (Özellikle aynı kanser türü görülüyorsa)
– İki veya daha fazla aile üyesinin aynı kanser türüne yakalanması. Mesela, annesinde ve kızkardeşinde meme kanserinin görülmesi; veya babasına ve kızına kolorektal kanser tanısı konması
– Aynı yakın akrabada iki veya daha fazla değişik kanser türünün saptanması
– Her iki memede kanser tespit edilmesi
– Ailede erkek bir bireyde meme kanserinin görülmesi
– Birkaç yakın akrabada kansere rastlanması
– Aile içinde bir takım nadir görülen kanserlere / tümörlere tanı konulması, örneğin; sarkom, erkek meme kanseri, medüller tiroid kanseri, veya feokromasitoma gibi.
– Polipozis (midede veya bağırsaklarda birçok polipe* rastlanması)
– Aile hikayesinden ötürü kişinin kanser olacağı konusunda kaygı duyması
– Aşkenazi Yahudi kökenine (Doğu veya Merkezi Avrupa) meme veya yumurtalık kanseri eşlik ediyorsa
*polip: Sindirim kanalı içerisinde sindirim kanalının boşluğuna doğru büyüyen çıkıntısal kitle.

Klinik kanser genetik konsültasyonu nedir ve nasıl uygulanır?

Eğer sizde ya da yakınlarınızda yukarıdaki risk faktörlerden en az biri varsa kanser genetik danışmanlığı almanız önerilir. Artık İstanbul’da tepe Üniversitesi Hastanesi’ne bağlı Genetik Tanı Merkezi’nde klinik kanser genetiği hizmeti verilmeye başlandı. Merkezin sorumlu hekimi ve Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı ABD’nin en önemli merkezlerinde 14 yıla varan deneyimini Yeditepe Üniversitesi Hastanesi ‘nde hastaların hizmetine sunmaya başlamıştır.
Merkeze başvurulduğunda öncelikle bu konuda uzman olan hekimle görüşerek aile ağacınız çıkarılır. Sizin vereceğiniz bilgiler, yapılan test sonuçlarınız, gerektiğinde muayeneniz ve diğer aile bireylerinden kanser tanısı almış olanların raporları eşliğinde ailedeki kanserin genetik kökenli olma riski belirlenir.
Ayrıca, hastanın kendi ve kanser odaklı aile hikayesini elde ettikten sonra, kişinin ailesi içerisindeki kalıtsal kanser yatkınlık olasılığı değerlendirilecektir.
Daha sonra sizin durumunuza uygun genetik test varlığı ya da sizin riskinizin genetik test yaptırmaya yeterli olup olmadığı, genetik testin sizin durumunuza yararının ne olup olmayacağı, en son teknolojilere göre test seçenekleri ve test için ailenizde kimin en uygun birey olduğu bildirilir. Çünkü bazen genetik test için siz değil bir başka yakınınızın test edilmesi daha uygun olabilir.
Eğer bir kişi genetik test yaptırmaya karar verirse, kan örneği alınır ve DNA’sı analiz edilir. Test sonuçları kişiye özel ve gizlidir. Sadece kişinin Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Genetik Tanı Merkezi’ne bir sonraki ziyareti sırasında kişinin kendisiyle paylaşılır.
Bu süreçte kazanılan bilgiye dayanarak, kişisel dizayn edilmiş erken tanı ve önleme stratejileri ile kanseri yenmenin yollarını öğrenebilirsiniz.
Kanserle mücadele etme seçenekleri ve öneriler bu süreçte sizlere anlatılacaktır. Bunlar arasında tarama stratejileri, kemoprevensiyon (ilaç tedavisiyle kanseri önleme) ve profilaktik cerrahi (kanser olmadan veya ilerlemeden yüksek risk nedeniyle yapılan önleyici ameliyat) gibi seçeneklerin değerlendirilmesi yer almaktadır.
Eğer gerekirse, herhangi ilişkili bir ek genetik test de hastaya önerilecektir. Ayrıca test sonucuna göre yakınlarınızın da kendi risklerini belirlemek için genetik test yaptırmaları önerilir.

Etiketler :
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER